Çinli araştırmacılar, Parkinson başta olmak üzere pek çok ağır hastalığın tedavisinde devrim yaratabilecek yeni bir yöntem geliştirdi. Bilim insanları, sağlıklı mitokondrileri hücrelere güvenli ve etkili biçimde nakletmeyi başararak mitokondri kapsülü nakli tedavisini oluşturdu.
19 Mart’ta saygın bilim dergisi Cell‘de yayımlanan araştırmaya göre, bu yeni yöntem özellikle Parkinson hastalığının semptomlarını önemli ölçüde hafifletiyor. Tedavi, mitokondriyal genetik hastalıklar ve nöron dejenerasyonu gibi rahatsızlıklar için yenilikçi bir yaklaşım sunuyor.
Mitokondri nedir?
Mitokondriler, hücrelerin içinde enerji üreten organeller olarak görev yapıyor. Tıpkı birer güç santrali gibi çalışarak besinleri enerjiye dönüştürüyorlar. Dünya genelinde her 5 bin kişiden birini etkileyen mitokondri gen mutasyonları, Parkinson, Alzheimer ve diyabet gibi ciddi hastalıklara yol açabiliyor. Bugüne kadar doktorlar sadece semptomları yönetebilirken, arızalı mitokondrileri onaramıyordu.
Yüzde 80 başarı oranı
Çin Bilimler Akademisi’ne bağlı Guangzhou Biyotıp ve Sağlık Enstitüsü ile Guangzhou Tıp Üniversitesi’nin ortak çalışmasında, kırmızı kan hücrelerinden elde edilen zarlar “kapsül” olarak kullanıldı. Bu kapsüllerin içine sağlıklı mitokondriler yerleştirildi.
Araştırmada çıplak mitokondrilerin nakil başarı oranı yüzde 5’in altındayken, yeni yöntemle hedef hücrelerin yaklaşık yüzde 80’i sağlıklı mitokondrileri başarıyla kabul etti. Nakledilen mitokondriler hücre içinde izole kalmıyor, mevcut mitokondri ağıyla bütünleşerek uzun süreli işlev gösteriyor.
Parkinsonlu farelerde iyileşme
Araştırma kapsamında Parkinson hastalığı oluşturulan fare modellerinde, mitokondri kapsülleri beynin ilgili bölgelerine iletildi. Tedavi, nöron ölümünü engelledi, beyindeki mitokondri fonksiyonlarını normale döndürdü ve farelerin motor becerilerini neredeyse sağlıklı seviyeye yükseltti.
Mitokondriyal genetik hastalığı olan farelerde ise yeni tedavi, yaşam süresini önemli ölçüde uzattı ve çoklu organ yetmezliklerini önledi.
Araştırmacılar, bu yöntemle ileride mitokondrilerin bir “ilaç” gibi kullanılabileceğini ve hastalıklı doku ile organların onarılabileceğini belirtiyor.
