Türkiye-Çin Ekonomik İlişkilerinde Dış Ticaret Dengesi 2026’da Daralıyor

Pekin / Ankara – Türkiye ile Çin arasındaki ekonomik ilişkiler, 2026 yılında yeni bir dönemece girdi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın açıkladığı verilere göre, 2025 yılında iki ülke arasındaki toplam ticaret hacmi 53 milyar doları aşarak rekor kırdı. Ancak 2026 yılının ilk çeyreğinde dış ticaret açığında daralma yaşandı.

53 Milyar Dolarlık Ticaret Hacmi ve Dengesizlik

2025 yılında Türkiye-Çin ticaret hacmi 53 milyar dolara ulaştı. Ancak bu hacmin büyük bölümü Çin lehine gerçekleşiyor. Ticaret Bakanı Bolat, bu dengesizliği kapatmak için yapısal dönüşüm önerdiklerini belirterek, “Amacımız ticareti daraltmak değil, Türkiye’nin de Çin pazarında daha fazla görünür olması” dedi.

2026’nın ilk ayında Türkiye’den Çin’e ihracat yüzde 32 artışla 335 milyon dolara yükseldi. Bu artış, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin dengelenme yolunda olduğunu gösteriyor.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre, 2026 yılının ilk üç ayında Türkiye-Çin ticaret hacmi 13,3 milyar dolar olarak gerçekleşti. İhracat 0,9 milyar dolar, ithalat ise 12,4 milyar dolar seviyesinde kaydedildi. Dış ticaret açığı ise 2025’in aynı dönemine göre daralarak 11,5 milyar dolara geriledi. Bu tablo, yılın ilk çeyreğinde dış ticaret açığında daralma yaşandığını gösteriyor.

3,2 Milyar Dolarlık Çin Yatırımı

Türkiye’de şu anda 1.419 Çin firması faaliyet gösteriyor. Çin’den Türkiye’ye yapılan doğrudan yatırım hacmi ise 3,2 milyar dolar seviyesinde. Bu yatırımlar dört ana kategoride toplanıyor:

1. Enerji Yatırımları

Çin’in Devlet Güç Yatırım Şirketi (SPIC) ve Avic ortaklığında Adana’da inşa edilen Emba Hunutlu Termik Santrali, 1.320 MW kapasiteyle Çin’in Türkiye’deki en büyük tekil yatırımı. Yaklaşık 2,1 milyar dolar değerindeki bu proje, Çin Eximbank, ICBC ve Bank of China tarafından finanse edildi.

Yenilenebilir enerji alanında ise dünyanın en büyük rüzgar türbini üreticisi Goldwind, 2026 yılında Türkiye’de üretime başlamak için hazırlık yapıyor. Firma, Sivas, Balıkesir, Aydın, Denizli ve Kütahya’daki YEKA yarışmalarında 1.150 MW’lık kapasite hedefliyor.

2. Otomotiv ve Üretim

Çin’in elektrikli araç devi BYD, 2024 yılında Türkiye’de 1 milyar dolarlık elektrikli otomobil üretim tesisi kurma planını duyurdu. Ancak şirket, bu planı Avrupa’daki üretim öncelikleri nedeniyle askıya aldı. BYD Başkan Yardımcısı Stella Li, “Şu anda bir numaralı öncelik Macaristan” açıklamasını yaptı. Türkiye fabrikası için henüz bir takvim bulunmuyor.

3. Teknoloji ve Telekomünikasyon

Huawei, 2009 yılında İstanbul’da açtığı Ar-Ge merkeziyle Türkiye’deki faaliyetlerine öncülük etti. Bu merkez, Huawei’nin Çin dışındaki önemli Ar-Ge merkezlerinden biri.

Xiaomi ise 30 milyon dolarlık yatırımla İstanbul’da fabrika açtı ve Türkiye’yi dünyadaki dördüncü üretim üssü olarak seçti. İlk etapta 2.000 kişiye istihdam sağladı.

4. E-Ticaret ve Lojistik

Alibaba, Türkiye’nin en büyük e-ticaret platformu Trendyol’un çoğunluk hissedarı olan bugüne kadar 1,4 milyar dolar yatırım yaptı. Şirket, önümüzdeki dönemde 2 milyar dolar daha yatırım yapmayı planlıyor. Bu kapsamda Ankara’da veri merkezi ve lojistik merkezi, İstanbul Havalimanı’nda ise ihracat operasyon üssü kurulacak.

Finans Sektöründe Çin Varlığı

Çin’in büyük bankaları Türkiye’de aktif rol oynuyor. ICBC, 2015 yılında Tekstilbank’ı satın alarak Türkiye’de bankacılık lisansı aldı. Bank of China ise 2017’de şube açtı. İki ülke merkez bankaları arasında imzalanan yerel para takas anlaşması (swap), 2021 yılında 6 milyar dolara çıkarıldı.

Ulaşım ve Turizm: Köprüler Güçleniyor

İki ülke arasındaki doğrudan uçuş sayısı haftada 98 sefere ulaşarak son 15 yılın en yüksek seviyesini gördü. 2025 yılında Türkiye’yi ziyaret eden Çinli turist sayısı 425 bine ulaştı. Türkiye, 2 Ocak 2026 tarihi itibarıyla Çin vatandaşlarına turistik seyahatlerde vize muafiyeti getirdi.

Kuşak ve Yol Projesi

Türkiye, Çin’in başlattığı “Kuşak ve Yol” girişimini desteklemekte ve bu proje açısından kilit bir konumda yer almaktadır. Türkiye’nin “Orta Koridor” projesi ile Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi’nin uyumlaştırılmasına yönelik Mutabakat Zaptı 2015 yılında imzalandı. Ortak Çalışma Grubu ilk toplantısı 6 Kasım 2024’te Pekin’de gerçekleştirildi.

2026 ve Ötesi: Diplomasinin 55. Yılında Yeni Hedefler

2026 yılı, Türkiye-Çin diplomatik ilişkilerinin 55. yıl dönümü. Bu özel yıl, ekonomik iş birliğini daha ileri taşımak için önemli bir fırsat olarak görülüyor.

Ticaret Bakanı Bolat, Çin’in toplamda dünyaya 3,1 trilyon dolarlık doğrudan yatırım hacminin olduğunu, buna bağlı olarak Türkiye’deki yatırımlarının da çok daha fazla olabileceğini söyledi.

Türkiye’nin Çin’e ihracatı yaklaşık 3-3,5 milyar dolar bandında seyrederken, Çin’den ithalat 45-50 milyar dolar seviyesinde bulunuyor. Bu durum iki ülke arasındaki ticaret hacmi büyüse de dış ticaret dengesizliğinin sürdüğünü gösteriyor.

Bu haber, Ticaret Bakanlığı verileri ve Bakan Ömer Bolat’ın 3. Türkiye-Çin İş Konferansı’ndaki açıklamaları ışığında hazırlanmıştır.

Kaynakça:T.C. Dışişleri Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, DEİK, HSBC Ticaret Raporu , T.C. İletişim Başkanlığı, Bloomberg HT

53 Milyar Dolarlık Ticaretin Ardındaki Gerçek: Türkiye Açığı Azaltmaya Çalışıyor yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.

Ticaret Savaşlarının Gölgesinde Değişen Dengeler ve 11 Trilyon Dolarlık Pazara Açılan Stratejik Kapı

ABD-Çin ticaret gerilimi, Avrupa Birliği politikaları ve Orta Koridor’un yükselişi, Çin Türkiye yatırımlarını artırıyor. Türkiye, 11 trilyon dolarlık ekonomiye erişim sağlayan stratejik bir konumda.

Küresel ekonomi son yılların en hızlı dönüşüm süreçlerinden birini yaşıyor. ABD ile Çin arasında başlayan ticaret savaşları, Avrupa Birliği’nin stratejik sektörlerde Çin menşeli ürünlere yönelik yeni ticaret önlemleri ve tedarik zincirlerinde yaşanan kırılmalar, uluslararası şirketleri üretim stratejilerini yeniden gözden geçirmeye zorluyor.

Bu değişim yalnızca Çin‘i değil, üretim ve lojistik açısından avantaj sağlayabilecek ülkeleri de doğrudan etkiliyor. Türkiye ise Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’nın kesişim noktasındaki konumuyla bu yeni dönemin öne çıkan aktörlerinden biri olma potansiyeli taşıyor.

11 Trilyon Dolarlık Ekonomik Bölgeye Yakınlık

Türkiye, yaklaşık dört saatlik uçuş mesafesinde Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika’nın önemli bölümüne erişim sağlayan stratejik bir konuma sahip. IMF ve Dünya Bankası verilerine göre bu coğrafyaların toplam ekonomik büyüklüğü yaklaşık 11 trilyon dolar seviyesinde bulunuyor.

Bu durum, Türkiye’yi yalnızca 85 milyonluk iç pazarı nedeniyle değil; çevresindeki geniş ekonomik bölgeye erişim sağlayan bir üretim ve dağıtım merkezi olarak da öne çıkarıyor.

Çin Neden Türkiye’yi Değerlendiriyor?

İlk bakışta bu soru şaşırtıcı gelebilir. Dünyanın en büyük üretim gücüne sahip olan Çin neden üretimin bir bölümünü başka ülkelere kaydırmak istesin?

Cevap, üretim maliyetlerinden çok küresel ticaretin değişen kurallarında yatıyor.

Avrupa Pazarına Yakın Üretim

Türkiye’nin Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği ve uygun menşe kurallarını karşılayan üretim modeli, bazı sanayi ürünlerinin Avrupa pazarına erişiminde önemli avantajlar sağlayabiliyor.

Bu nedenle Avrupa’ya yönelik üretim yapmak isteyen şirketler açısından Türkiye, stratejik bir seçenek olarak değerlendiriliyor.

Lojistikte Zaman Avantajı

Asya’dan Avrupa’ya deniz taşımacılığı, güzergâha bağlı olarak haftalar sürebiliyor. Orta Koridor üzerinden geliştirilen demiryolu ve kara taşımacılığı ise belirli yük gruplarında teslim sürelerini önemli ölçüde azaltma potansiyeline sahip.

Özellikle otomotiv, elektronik ve yüksek katma değerli sanayi ürünlerinde teslim süresinin kısalması, üreticilere önemli rekabet avantajı sağlayabiliyor.

Bölgesel Üretim Stratejisi

Çinli şirketler son yıllarda yalnızca Çin’de üretim yapmak yerine, farklı bölgelerde üretim merkezleri oluşturarak küresel risklerini azaltmaya çalışıyor.

Türkiye; gelişmiş sanayi altyapısı, genç iş gücü, güçlü lojistik ağı ve Avrupa’ya yakınlığı sayesinde bu stratejide dikkat çeken ülkeler arasında yer alıyor.

Çin’in Türkiye’deki Mevcut Yatırımları

Çin Türkiye yatırımları son yıllarda hız kazandı. 2024’te Çin’in Türkiye’deki doğrudan yatırım miktarı 3 milyar doları aştı. BYD’nin 1 milyar dolarlık yatırımı, Huawei’nin Ar-Ge merkezi, ICBC’nin İstanbul şubesi bu yatırımların en bilinen örnekleri arasında.

Türkiye-Çin ticaret hacmi 2024’te 50 milyar dolar seviyesine ulaşırken, Orta Koridor’daki yük taşımacılığı 2024’te bir önceki yıla göre yüzde 35 artış gösterdi.

Türkiye İçin Ne Anlama Geliyor?

Bu eğilim güçlenirse Türkiye açısından şu alanlarda önemli fırsatlar doğabilir:

• Doğrudan yabancı yatırımların artması

• Yeni istihdam alanlarının oluşması

• İleri teknoloji üretiminin gelişmesi

• Yerli tedarik zincirinin güçlenmesi

• İhracat kapasitesinin artması

• Orta Koridor’un küresel ticarette daha etkin hale gelmesi

Rakipler ve Riskler

Türkiye bu avantajları tek başına elde etmiyor. Polonya, Macaristan ve Vietnam gibi ülkeler de Çinli yatırımcılar için benzer fırsatlar sunuyor. Macaristan’daki CATL ve Polonya’daki LG yatırımları, Türkiye’nin rakiplerinin neler yaptığını gösteriyor.

Ancak Türkiye’nin yüksek enflasyonu, döviz kuru dalgalanmaları ve siyasi belirsizlikler, yatırımları zorlaştıran faktörler arasında. Yatırım ortamının iyileştirilmesi, bu fırsatın kalıcı hale gelmesi için kritik.

Önümüzdeki Dönemde Neler Bekleniyor?

Küresel ticaret sistemi yeniden şekillenirken Türkiye ile Çin arasındaki ekonomik ilişkiler de yeni bir döneme giriyor.

Çin Türkiye yatırımları açısından Türkiye’nin coğrafi avantajı ile Çin’in küresel üretim stratejileri arasındaki kesişim, iki ülke açısından yeni iş birliği alanları oluşturabilir. Bu sürecin hangi ölçüde gerçekleşeceği ise yatırım kararları, uluslararası ticaret politikaları ve küresel ekonomik gelişmeler tarafından belirlenecek.

Bugünkü veriler, Türkiye’nin yalnızca bir transit ülke değil; bölgesel üretim ve lojistik merkezi olma potansiyelini giderek güçlendirdiğine işaret ediyor.

“Uzmanlar, Çin Türkiye yatırımlarının önümüzdeki beş yılda iki katına çıkabileceğini öngörüyor. Türkiye’nin genç nüfusu, gelişen sanayi altyapısı ve jeopolitik konumu, bu yatırımları çeken en önemli faktörler arasında. Ancak Türkiye’nin ekonomik istikrarı ve uluslararası yatırım ortamı, bu potansiyelin gerçekleşmesinde belirleyici rol oynayacak.”

Kaynaklar: TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Eurostat, Dünya Bankası, UN Comtrade, Avrupa Komisyonu, IMF.

Türkiye, Çin’in Yeni Üretim Üssü Olabilir mi? yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.

Çin Afrika stratejisi, ticaret üzerinden sistem kurarak kıtada etki alanı oluşturuyor. Dünyanın gözü çoğu zaman savaşlara, krizlere ve sert güç mücadelelerine çevrilmişken, Çin çok daha farklı bir yöntemle ilerliyor: ticaret üzerinden sistem kurarak.

53 Afrika ülkesine yönelik sıfır gümrük tarifesi kararı, yüzeyde bir ticaret kolaylığı gibi görünüyor. Ancak bu adım, aslında çok daha derin bir dönüşümün parçası. Çünkü burada mesele yalnızca Afrika ürünlerinin Çin’e satılması değil. Mesele, üretimden lojistiğe, lojistikten pazara kadar uzanan bütün bir ekonomik zincirin yeniden kurgulanması.

Rakamlar bu dönüşümün boyutunu net şekilde ortaya koyuyor. 2025 itibarıyla Çin-Afrika ticaret hacmi 348 milyar dolara ulaşmış durumda. Bunun 123 milyar dolardan fazlası Afrika’nın Çin’e ihracatı. Çin Afrika strateji, Çin’i sadece bir ticaret ortağı değil, Afrika’nın ana pazarlarından biri haline getiriyor.

Ama asıl kritik veri bu değil. Asıl veri, Afrika’nın kendisi. Bugün Afrika’nın nüfusu 1,4 milyarı aşmış durumda ve 2050’ye kadar 2,5 milyara ulaşması bekleniyor. Bu, dünyanın en hızlı büyüyen iş gücü ve tüketici pazarı demek. Aynı zamanda kıtanın toplam ekonomik büyüklüğü yaklaşık 3 trilyon dolar seviyesinde ve hızla artıyor.

Çin bu tabloyu çok erken okudu. Ve klasik ticaret yapmadı.

Çin sadece ürün almıyor. Süreci kuruyor.
Üretim Çin yatırımıyla başlıyor.
İşleme Çin teknolojisiyle yapılıyor.
Lojistik Çin’in inşa ettiği demiryolu, liman ve hava kargo hatlarıyla ilerliyor.
Ve nihai pazar yine Çin oluyor.

Yani sistemin özeti şu:
Afrika üretir, Çin sistemi kontrol eder.

Çin Afrika strateji: Etiyopya’nın rolü

Başkent Addis Ababa, Afrika Birliği’nin merkezi Çin’in yoğun yatırım yaptığı sanayi bölgelerine sahip.Ve en kritik detay:

Etiyopya, Çin’in Afrika’daki üretim modelinin prototipi. Bu kontrolün en kritik ayağı ise altyapı. Kenya’daki Mombasa–Nairobi demiryolu hattı,Doğu Afrika’daki liman modernizasyonları, genişleyen hava kargo ve lojistik ağları… Bunlar sadece ulaşım projeleri değil. Bunlar, tedarik zincirinin damarları.

Bu noktada Etiyopya ayrı bir yerde duruyor. Çünkü Etiyopya, Çin için sadece bir tarım veya ihracat ülkesi değil, stratejik bir merkez. Afrika’nın en hızlı büyüyen ekonomilerinden biri 120 milyonu aşan nüfusuyla dev bir iş gücü. Burada kurulan sanayi bölgeleri, düşük maliyetli üretimi mümkün kılıyor. Çin için bu, içeride artan işçilik maliyetlerine karşı bir çözüm. Yani denklem basit:

Çin’de maliyet artıyor → üretim dışarı taşınıyor → Afrika devreye giriyor

Bu yüzden bazı uzmanlar artık şu tanımı yapıyor:   “Yeni Çin = Afrika üretim hattı”

Ethiopya’dan Çin’e ihraç edilen kahve de bu sistemin küçük ama anlamlı bir örneği. Bu sadece kahve satışı değil. Bu, üreticinin yönünü değiştiren bir mekanizma.

Bir ürünün nereden çıktığı kadar, hangi hat üzerinden geçtiği de önemlidir. Ve bugün Afrika’dan çıkan birçok ürün, Çin tarafından kurulan hatlardan geçiyor.

Ayrıca Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’da bulunan Bole Uluslararası Havalimanı ve ülkenin Afrika’nın en büyük hava yolu şirketlerinden biri olan Ethiopian Airlines’a ev sahipliği yapması, ülkeyi kıta içi ve küresel hava kargo ağlarında stratejik bir konuma taşıyor. Afrika Birliği merkezinin de burada bulunması, diplomatik ve ticari trafiği artırırken, Çin’in son yıllarda Etiyopya’da yoğunlaşan altyapı ve sanayi yatırımları bu konumu daha da güçlendiriyor. Özellikle Çin-Afrika ticaret hacminin 300 milyar doların üzerine çıkmasıyla birlikte, hava kargo taşımacılığı yüksek katma değerli ürünler için kritik hale geliyor. Bu çerçevede Etiyopya, doğrudan bir “üs” ilan edilmese de, Çin-Afrika ticaretinde lojistik merkezlerden biri olma potansiyelini hızla artıran ülkeler arasında gösteriliyor.Etiyopya, Çin’in Afrika’daki üretim modelinin prototipi.

Ve en kritik detay:

1. Ürün Çin pazarına göre şekilleniyor.
2. Talep Çin’den geliyor.
3. Fiyat dengesi Çin’e göre oluşuyor.

        Yani yerel üretim, küresel değil, Çin merkezli hale geliyor.

Çin Afrika stratejik sistemin en dikkat çekici yanı ise askeri ya da siyasi bir baskı içermemesi. Çin, Afrika’da güç kurarken tank kullanmıyor. Gümrük indiriyor, altyapı kuruyor, pazar açıyor.

“Ama bu modelin uzun vadeli sonucu daha derin: Bağımlılık üzerinden etki alanı oluşturmak”

• Afrika kazanıyor mu? Evet.
• Pazar erişimi kazanıyor.
• Altyapı kazanıyor.
• Sanayileşme şansı yakalıyor.
• Ama aynı anda sistemin içine giriyor.

Ve bu sistemin en kritik, en az konuşulan tarafı veri. Tarım verisi, üretim verisi, lojistik verisi…

Eğer tüm bu akış Çin sistemlerinden geçerse, ortaya çıkan şey sadece ticaret değil:

Kontrol edilebilir bir ekonomik zihin haritası.Çünkü bugün dünyanın yeni gücü sadece enerji ya da üretim değil:  “VERİ”.

Bu noktada Çin’in modeli Batı’dan ayrılıyor.
Batı daha yavaş, daha kuralcı, daha şartlı.
Çin daha hızlı, daha esnek ve daha doğrudan.

Bu yüzden Afrika için cazip.
Ama aynı zamanda bu yüzden etkili.

          Sonuçta ortaya çıkan tablo şu:

Kısa vadede ticaret büyüyor Orta vadede üretim ağı kuruluyor Uzun vadede ise güç dengesi değişiyor Ve belki de en kritik gerçek şu: Çin Afrika’yı ele geçirmiyor. Ama Afrika’yı kendi ekonomik sistemine bağlıyor.

Bu, savaşmadan kazanılan bir alan. Ve modern dünyada belki de en güçlü yöntem bu.

Kaynaklar: Dünya Bankası, IMF, UN Comtrade, TÜİK, Ticaret Bakanlığı, Avrupa Komisyonu, Eurostat.

Çin’in Afrika Hamlesi: Savaşmadan Kazanılan Kıta yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.

Batılı ülkelerde Çin’e yönelik algı, son dönemde yayımlanan uluslararası anketlerle birlikte önemli bir dönüşüm sürecine girdi. Politico ile Public First tarafından gerçekleştirilen çalışmaya göre, Kanada, Almanya, Fransa ve İngiltere’de katılımcıların kayda değer bir bölümü Çin’i, ABD’ye kıyasla daha öngörülebilir ve güvenilir bir ortak olarak değerlendiriyor.

Aynı araştırmada, Çin’in özellikle yapay zekâ ve ileri teknolojilerde küresel rekabette öne geçtiği yönündeki görüşlerin de yaygınlaştığı dikkat çekiyor.

Bu eğilim, farklı veri setleriyle de destekleniyor. European Council on Foreign Relations tarafından 2026 başında yayımlanan küresel ankette, Çin’in önümüzdeki on yılda etkisini artıracağı beklentisi öne çıkarken; Brand Finance raporları ise Çin’in “öngörülebilir ve somut fayda üreten bir aktör” olarak algılandığını ortaya koyuyor.

Algıdaki kırılmanın nedeni: Güvenilirlik farkı

Uzmanlara göre bu değişimin temelinde, United States ile China arasındaki politika yaklaşımı farkı yatıyor. Çin’in uzun vadeli ve istikrarlı stratejileri, özellikle ekonomik iş birlikleri ve teknoloji yatırımları üzerinden “öngörülebilirlik” algısını güçlendirirken; ABD’nin dönemsel olarak değişkenlik gösteren dış politikası bazı müttefiklerde güven tartışmalarını beraberinde getiriyor.

Bu durum, uzmanların “güvenilirlik karşıtlığı” olarak tanımladığı yeni bir algı çerçevesini ortaya çıkarıyor: Bir tarafta hızlı politika değişimleriyle eleştirilen bir ABD, diğer tarafta daha sabit bir stratejik çizgi sunan Çin.

Genç nesil belirleyici oluyor

Anketlerin en dikkat çekici bulgularından biri de yaş grupları arasındaki fark. 18–24 yaş aralığındaki katılımcılar, Çin ile daha yakın ilişkiler kurulmasına diğer yaş gruplarına kıyasla daha fazla destek veriyor.

Uzmanlar bu eğilimi, gençlerin ideolojik yaklaşımlardan ziyade ekonomik fırsatlar, teknoloji ve küresel güç dengelerine daha pragmatik bakmasıyla açıklıyor. Çin’in hızlı ekonomik büyümesi ve teknolojik ilerlemesi, bu nesil için önemli bir çekim unsuru oluşturuyor.

Stratejik analiz: Bir kopuş değil, dengeleme süreci

Ortaya çıkan tablo, Batı’nın Çin’e yöneldiği kesin bir kırılmadan ziyade, küresel sistemde “güvenin yeniden dengelendiği” bir sürece işaret ediyor.

United States hâlâ askeri, finansal ve kurumsal gücüyle lider konumunu korurken; China ise özellikle ekonomik iş birlikleri ve uzun vadeli stratejileri üzerinden alternatif bir güven modeli inşa ediyor.

Bu gelişme, önümüzdeki yıllarda küresel sistemin tek kutuplu yapıdan daha rekabetçi ve çok merkezli bir yapıya evrilebileceğine dair önemli sinyaller veriyor.

ABD’nin Müttefikleri Çin’e Yöneliyor: “Güvenilir Partner” Algısında Tarihi Kırılma yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.

1. ABD’nin Borçlanma Maliyeti Artıyor

Çin’in ABD Hazine tahvili satışı, arz-talep dengesini etkiliyor. Alıcıların çekilmesi, ABD’nin borçlanma maliyetlerini artırma potansiyeline sahip. 10 yıllık Hazine tahvili faizi 2026 başında %4.47’ye kadar yükseldi ve %4.33 civarında seyrediyor . Bu, ABD hükümetinin borçlanma maliyetlerinin arttığı anlamına geliyor.

2. Doların Rezerv Para Statüsü Zayıflıyor

BRICS ülkeleri (Çin, Hindistan, Brezilya) koordineli şekilde ABD tahvili satıyor. Çin son 12 ayda 75.5 milyar dolarlık tahvil sattı (yaklaşık %10), Hindistan %18, Brezilya %16 azalttı . Bu “sessiz ayrılık”, doların küresel rezerv para birimi olma statüsünü aşındırıyor.

3. ABD Bütçe Açığı Üzerinde Baskı

ABD’nin borç/GSYH oranı şu anda %123.48 seviyesinde – II. Dünya Savaşı’ndan bu yana en yüksek seviye. Toplam kamu borcu 39 trilyon doları aştı . Çin gibi büyük alıcıların çekilmesi, ABD’nin borçlanma maliyetlerini daha da artırarak bütçe açığını büyütüyor.

4. Yaptırım Silahı Etkisizleşiyor

Çin, ABD’nin “varlık dondurma” riskine karşı kendini garanti altına alıyor. Tahvil stokunu azaltarak, ABD’nin finansal yaptırım silahının hedefi olmaktan çıkıyor .

Özetle: Çin’in bu hamlesi ABD’nin borçlanma maliyetlerini artırıyor, doların küresel egemenliğini zayıflatıyor ve ABD’nin jeopolitik krizlerde kullandığı finansal silahları etkisiz hale getiriyor.

Ayrıca, gelişmekte olan piyasalardaki tahvil satışları da benzer bir risk taşıyor; Latin Amerika ve bazı Asya ekonomileri, Çin’in izlediği rotayı takip ediyor.” Ya da, bütçe baskısı bölümüne ek olarak şöyle bir cümle ekleyebilirsin: “Bu artan borçlanma maliyetleri, ABD’nin iç tüketim ve yatırımlarını da olumsuz etkileyerek, küresel büyüme üzerinde dolaylı bir baskı yaratabilir.

Dolar Zinciri Kırılıyor: Çin Yeni Finansal Düzeni Kuruyor yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.

22 Mart’ta 88 küresel CEO’nun katıldığı ,Çin Kalkınma Forumu 2026 yıllık toplantısı Pekin’de açıldı.Geçen yıl 79 olan katılımcı CEO sayısı bu yıl 88’e yükselirken, Devlet Konseyi Kalkınma Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen toplantının teması “15. Beş Yıllık Plan döneminde Çin: Yüksek kaliteli kalkınma ve birlikte yeni fırsatlar yaratmak” olarak belirlendi.

Çin Başbakanı Li Qiang, Pekin’de düzenlenen 2026 Çin Kalkınma Forumu’nda yaptığı konuşmada, ülkenin telekomünikasyon, sağlık, eğitim ve biyoteknoloji gibi kritik hizmet sektörlerini yabancı yatırımcılara açacağını duyurdu.

“Korumacılık asla bir çözüm değildir” diyen Li, Çin’in küresel ekonomi için istikrar kaynağı olmaya devam edeceğini vurguladı.

Çin Başbakanı Li Qiang, başkentte düzenlenen Çin Kalkınma Forumu 2026’nın açılışında yaptığı konuşmada, ülkesinin 15. Beş Yıllık Plan (2026-2030) çerçevesinde hizmet sektöründe kapsamlı bir dışa açılım başlatacağını açıkladı. Li, yabancı şirketlere Çinli firmalarla eşit muamele yapılacağını belirterek, “Yeni pazarları rekabet ederek değil, açılım ve teknoloji ile yaratırız” ifadesini kullandı.

Forum, aralarında Apple, Samsung, Volkswagen, Broadcom, Siemens, BASF ve Novartis gibi küresel devlerin üst düzey yöneticilerinin katılımıyla gerçekleşti. Apple CEO’su Tim Cook, burada yaptığı konuşmada, “Çin’in teknolojik inovasyon ve çevre koruma odaklı ekonomi politikası, şirketlerin kilit rol oynaması için zemin hazırlıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Hizmet sektöründe yeni dönem

Çin’in 15. Beş Yıllık Plan taslağına göre, telekomünikasyon, internet, veri hizmetleri ve yapay zeka alanlarında yabancı yatırımcıların önü açılırken, sağlık sektöründe tamamen yabancı sermayeli hastanelerin kurulmasına izin verilecek. Eğitim ve biyoteknoloji alanlarında da yabancı firmaların katılımını öngören pilot uygulamaların kapsamı genişletiliyor.

Yetkililer, “hizmet sektöründe açılımın ‘izin’ aşamasından ‘işletme’ aşamasına geçişi hızlandırılacak” açıklamasını yaptı. Bu kapsamda Tianjin’de Singapur merkezli Perennial Holdings’e ait tamamen yabancı sermayeli bir hastane faaliyete geçerken, 90’dan fazla yabancı firmaya katma değerli telekomünikasyon hizmetleri için lisans verildi.

Ticaret fazlası ve küresel dengeler

Çin’in 2025 yılında 1,2 trilyon dolarla rekor ticaret fazlası vermesi, küresel ölçekte tartışma konusu olmuştu. Başbakan Li Qiang, bu konuda “Çin’in ithalat ve ihracatı kurallara dayalı adil ticaret çerçevesinde yürütülmektedir” açıklamasını yaparken, Çin Merkez Bankası Başkanı Pan Gongsheng “Çin’in döviz kurunu devalüe ederek ticari avantaj sağlama ihtiyacı veya niyeti yoktur” ifadesini kullandı.

Li Qiang, konuşmasında bazı ülkelerin küresel tedarik zincirini “silaha dönüştürdüğüne” yönelik imalarda bulunarak, tarihin korumacılık dönemlerinin defalarca başarısızlıkla sonuçlandığını hatırlattı. Çin’in ABD ile geçici ticari ateşkes sağladığı bir dönemde gelen bu açılım hamlesi, küresel iş dünyasında “Çin’in uzun vadeli stratejik sabrı” olarak yorumlanıyor.

Dünyaya mesaj: “Kesinliğin temel taşı”

Li Qiang, konuşmasını şu ifadelerle tamamladı:

Korumacılık asla bir çözüm değildir. Tarih, her dönemde küresel ekonominin daralmadan çıkış yolunun açılım ve teknolojik ilerleme olduğunu göstermiştir. Rekabet kaçınılmazdır, ancak sağlıklı rekabet ve işbirliği ortak kazanç getirir. Çin, dünya için kesinliğin temel taşı olmaya devam edecektir.

Çin yönetimi, yeni planla birlikte yabancı yatırımcıların önündeki idari engelleri kaldırmayı ve ülkeyi küresel sermaye için daha cazip hale getirmeyi hedeflediğini duyurdu.

Çin’den küresel ekonomiye ‘açılım’ mesajı: Hizmet sektörü yabancı sermayeye hazırlanıyor yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.

Pekin, 23 Mart – Çin hükümeti, bu ay başkent Pekin’de düzenlenen “İki Oturum” adı verilen yıllık siyasi toplantılarda, 2026 yılı hükümet çalışma raporunu yayımladı. Raporda ilk kez “yeni tip akıllı ekonomi” kavramı resmen tanımlandı.

Peki bu ne anlama geliyor?

Uzmanlara göre, Çin artık yapay zekayı sadece bir teknoloji aracı olarak görmüyor. Yapay zeka, önümüzdeki 5 yıllık dönemde ülke ekonomisinin temel yapı taşı haline getiriliyor.

Barselona’da dünyaya tanıtıldı

Bu yeni stratejinin küresel tanıtımı ise geçtiğimiz hafta İspanya’nın Barselona kentinde düzenlenen Mobil Dünya Kongresi’nde (MWC 2026) yapıldı. Dünyanın en büyük mobil teknoloji fuarında konuşan uluslararası dijital dernek ChinaEU Başkanı Luigi Gambardella, “Akıllı altyapı çağında rekabet, artık kimin daha hızlı ağ kuracağıyla ilgili değil. Rekabet, ağların bilişsel yeteneklerle donatılmasıyla ilgilidir” dedi.

Gambardella’ya göre Çinli şirketler, yapay zekayı sadece yazılım düzeyinde bırakmayıp fiziksel dünyaya entegre etme konusunda önemli ilerleme kaydetti.

İnsansı robotlarda Çin farkı

Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı’nın verilerine göre, ülkede bugüne kadar 300’den fazla insansı robot ürünü tanıtıldı. Bu sayı, dünya toplamının yarısından fazlasını oluşturuyor.

Geçtiğimiz ay Seul’de düzenlenen Robot Konferansı’nda Çinli Unitree Robotics firmasının sergilediği dövüş sanatları gösterisi ise dikkatleri yeniden robotların yeteneklerine çekti. Uzmanlar, gösteride kullanılan çoklu robot koordinasyon sisteminin, fabrikalarda koordineli denetim, depo sınıflandırma ve montaj hattı operasyonları gibi endüstriyel alanlarda doğrudan kullanılabileceğini belirtiyor.

Ne değişti?

Doğa dergisinde bu ay yayımlanan bir analize göre, Çin’in 15. Beş Yıllık Plan’da teknoloji alanında “sıradışı önlemler” almayı taahhüt ettiği belirtiliyor.

Illinois Üniversitesi’nden bilim insanı Meicen Sun;

“Beş yıl önce Çinli bilim politikası yapıcılarının duygusu hâlâ ‘ABD’nin çok gerisinde kalmak istemiyoruz, hâlâ yakalama aşamasındayız’ şeklindeydi. Şimdi ise ‘gerçek bir lider olma şansımız var’ duygusu çok daha belirgin”

Hedef: 2035’te akıllı toplum

Devlet Konseyi’nin geçen yıl yayımladığı “YZ Plus Eyleminin Derinlemesine Uygulanmasına İlişkin Görüşler” belgesi, akıllı ekonomi için üç aşamalı hedef belirledi:

• 2027: Akıllı ekonominin temel endüstrilerinde hızlı büyüme

• 2030: Akıllı ekonominin Çin ekonomisi için önemli büyüme kutbu haline gelmesi

• 2035: Akıllı ekonomi ve akıllı toplumla karakterize edilen yeni gelişim aşamasına tam geçiş gibi hedef detaylar dikkat çekti.

Çin’in “AKILLI EKONOMİ” Raporu Barselona MWC 2026’da Dünyaya Tanıtıldı yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.

2025 yılı itibarıyla Çin-Afrika ticaret hacmi 348 milyar dolar seviyesine ulaşmış olup, altyapı yatırımları ile ticaret büyümesi arasında güçlü bir ilişki gözlemlenmektedir. Çin’in bu genişleme modeli, askeri müdahale veya politik koşullandırma içermeyen, sözleşme ve finansman temelli bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır.

Temel Çıkarımlar:

• Çin, Afrika’da toplam 182 milyar dolar altyapı yatırımı gerçekleştirmiştir.
• Yatırımlar; demiryolu, liman, enerji ve telekomünikasyon alanlarında yoğunlaşmaktadır.
• 2025 itibarıyla Çin-Afrika ticaret hacmi 348 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır.
• Huawei öncülüğünde kıta genelinde dijital altyapı telekominikasyon ağı inşa edildi.
• Afrika nüfusunun 2040 yılında 2.5 milyara ulaşması beklenmektedir.
• Çin’in stratejisi, askeri olmayan ekonomik genişleme modeli üzerine kuruludur.
  

  Çin’in Afrika’daki yatırımları çok sektörlü ve entegre bir yapı göstermektedir:

  Ulaşım Altyapısı

  • Kenya’da demiryolu projeleri
  • Cibuti’de stratejik liman yatırımı

  Enerji Yatırımları

  • Nijerya’da 20 milyar dolarlık petrol ve gaz tesisi
  • Kongo’da 10 milyar dolarlık hidroelektrik santral
  • Etiyopya’da baraj projeleri
  • Namibya’da Afrika’nın en büyük güneş enerjisi santrali

  Dijital ve Teknolojik Altyapı

  • Huawei ile kıta genelinde telekomünikasyon ağları
  • Ruanda’da teknoloji merkezi kurulumu

  Bu yatırımlar, fiziksel altyapının ötesinde lojistik, enerji ve veri akışını entegre eden bir sistem oluşturmaktadır.

   Stratejik Yaklaşım ve Politika Modeli

  Çin’in Afrika’daki yaklaşımı, geleneksel Batı modellerinden belirgin şekilde ayrışmaktadır:

  Müdahalesiz Ekonomik Model

  • Askeri müdahale yok
  • Rejim değişikliği politikası yok
  • Sınırlı politik koşullandırma

  Sözleşme ve Finansman Temelli Yaklaşım

  • İkili anlaşmalar
  • Uzun vadeli kredi mekanizmaları
  • Altyapı karşılığı kaynak erişimi

  Bu model, Xi Jinping döneminde kurumsallaşmış ve uzun vadeli bir stratejiye dönüşmüştür.

  Ticaret ve Ekonomik Etkisi;

  Altyapı yatırımları ile ticaret artışı arasında doğrudan bir ilişki bulunmaktadır:

  • 2025 ticaret hacmi: 348 milyar dolar
  • Lojistik maliyetlerde düşüş
  • Tedarik zinciri verimliliğinde artış
  • Kaynaklara erişimde kolaylaşma

  Bu model, Çin’in “altyapı → ticaret → etki alanı” şeklinde ilerleyen bir ekonomik strateji izlediğini göstermektedir.

  Pazar Dinamikleri ve Büyüme Faktörleri

  1. Altyapı Açığı:Afrika’da ulaşım, enerji ve dijital altyapı alanlarında ciddi eksiklikler bulunmaktadır.

  2. Doğal Kaynaklar:Kıta, küresel ölçekte önemli rezervlere sahiptir:

  • Petrol
  • Doğalgaz
  • Nadir metaller

  3. Demografik Büyüme:2040’a kadar nüfusun 2.5 milyara ulaşması, büyük bir tüketim ve teknoloji pazarı oluşturacaktır.Buda demek oluyor ki 2040’da 2.5 milyar Afrikalı Çin’in telefonunu,internet ağını,demiryolunu kullanacak.

  Jeopolitik ve Ekonomik Etkiler

  Çin’in yatırımları uzun vadede:

  • Lojistik ağların kontrolü
  • Ticaret yolları üzerinde etki
  • Dijital altyapı üzerinden veri hakimiyeti

  gibi sonuçlar doğurmaktadır.

  Bu durum, altyapı yatırımlarının jeopolitik güç aracı haline geldiğini göstermektedir.

  Son dönemde:

  • Avrupa’nın Çin ile ekonomik ilişkileri artırması
  • Körfez ülkelerinin Çin’e yönelmesi
  • Batı ittifaklarında görüş ayrılıkları

  küresel dengelerde değişim sinyalleri vermektedir.

  Uzun Vadeli Görünüm (2025–2040)

  Mevcut eğilimler doğrultusunda Çin’in:

  • Afrika’nın dijital altyapısında dominant hale gelmesi
  • Ticaret hacmini daha da artırması
  • Lojistik ve enerji ağlarında belirleyici aktör olması

  beklenmektedir.

  Kritik soru:

   2040 yılında Afrika’nın ekonomik ve dijital sistemi hangi ülke tarafından şekillendirilecek?

• Çin’in uzun vadeli stratejik sabrını açıklayan bir çerçeve sunmaktadır.

  Çin, doğrudan çatışma yerine ekonomik nüfuz inşası yoluyla ilerlemektedir.

• Çin’in Afrika’daki yatırımları, klasik ekonomik genişlemenin ötesinde, altyapı temelli bir küresel güç inşası modeli olarak değerlendirilmektedir.

  Bu model:

  • Fiziksel altyapı
  • Dijital ağlar
  • Ticaret entegrasyonu

  üzerinden kalıcı etki yaratmaktadır.

  Sonuç olarak, görünen gündemi okumak yerine görünmeyen konuşulan sözleri değil de konuşulmayan sessizliği dinlemek gerek.Bu stratejik 21. yüzyılda altyapı yatırımları yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda jeopolitik güç belirleyicisi haline gelmiştir.Bu sessiz ama akıllıcı hamleler gelecek  50 yıl kesintisiz çalışacak bir sistemin ayak sesleri gibi görünüyor. 

Çin Afrika’da 182 Milyar Dolarlık Stratejik Hamlesi yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.

Dijital RMB, Çin’in dolar hegemonyasına karşı geliştirdiği en stratejik hamlelerden biri. 10 ASEAN ve 6 Orta Doğu ülkesini ağına katan bu sistem, küresel ticaretin %38’ini SWIFT’ten çıkarıyor. Peki Türkiye bu tabloda nerede?

Çin Halk Bankası, 17 Mart 2025’te dijital RMB sınır ötesi ödeme sisteminin 10 ASEAN ülkesi ve 6 Orta Doğu ülkesine tam entegrasyonunu duyurdu. Bu adım, küresel ticaret hacminin %38’inin ABD dolarının hakim olduğu SWIFT sistemini atlayarak doğrudan dijital RMB ağına girmesi anlamına geliyor .

Dijital RMB’de Teknik Üstünlük: 7 Saniyede Devrim

SWIFT sistemi, sınır ötesi ödemelerde 3-5 günlük gecikmelerle boğuşurken, Çin’in dijital para birimi olan dijital RMB ile geliştirilen dijital para köprüsünde takas hızı 7 saniyeye düştü . Hong Kong ile Abu Dabi arasındaki ilk testte, bir şirket Ortadoğulu bir tedarikçiye dijital RMB üzerinden ödeme yaptı. Fonlar artık altı aracı banka üzerinden değil, blockchain üzerinden gerçek zamanlı olarak iletiliyor ve işlem maliyetleri %98 oranında azalıyor .

Çin dijital para birimi olan dijital RMB ile Çin-Endonezya “İki Ülke, İki Park” projesinde Industrial Bank, sipariş onayından paranın ulaşmasına kadar geçen süreyi yalnızca 8 saniye olarak belirledi. Bu, geleneksel yöntemlerden 100 kat daha verimli . Bu teknik avantaj, dünya çapında 23 merkez bankasının dijital RMB köprü testlerine aktif olarak katılmasını sağladı ve Orta Doğu enerji piyasasında yerleşim maliyetlerini %75 oranında azalttı .

Dijital İpek Yolu İnşa Ediliyor;

Dijital RMB sadece bir ödeme aracı değil, aynı zamanda “Kuşak ve Yol” inisiyatifinin teknik taşıyıcısıdır . Çin-Laos Demiryolu ve Cakarta-Bandung Yüksek Hızlı Demiryolu gibi projelerde, dijital RMB, Beidou navigasyonu ve kuantum iletişimiyle entegre edilerek “Dijital İpek Yolu” inşa ediliyor . Avrupa otomobil şirketleri Arktik rotası üzerinden kargo taşımacılığında dijital RMB kullanırken, Çin blockchain teknolojisinden faydalanarak ticaret verimliliğini %400 artırmayı hedefliyor . Bu sanal-gerçek stratejisi, ABD doları hegemonyasının ilk kez sistemsel bir tehdit hissetmesine yol açıyor .

Dijital RMB’nin Küresel Etkisi: Büyüyen Rakamlar

Asya ülkelerinin sınır ötesi RMB ödeme hacmi 2024’te 5,8 trilyon yuanı aştı ve 2021’e kıyasla %120 arttı . Malezya ve Singapur’un da aralarında bulunduğu altı ülke, döviz rezervlerine RMB‘yi dahil etti ve Tayland, dijital RMB ile ilk petrol ödemesini gerçekleştirdi .

2024 yılında bankalar aracılığıyla yapılan toplam RMB sınır ötesi işlem hacmi 64,1 trilyon yuana ulaştı ve yıllık bazda %22,6 arttı . CIPS (Çin Sınır Ötesi Bankalararası Ödeme Sistemi) 2024’te 175 trilyon yuan (yaklaşık 24,7 trilyon dolar) işlem gerçekleştirdi ve bu rakam bir önceki yıla göre %43’lük bir sıçrama anlamına geliyor . CIPS artık 190 ülkede 4.900 bankacılık kuruluşuna hizmet veriyor .

RMB, 2024 yılında küresel ödemelerde dördüncü en aktif para birimi olarak konumunu korurken, ticaret finansmanında küresel üçüncü sıraya yükseldi . Uluslararası Ödemeler Bankası, bu “dolarizasyon karşıtı” dalga için “Çin, dijital paralar çağında oyunun kurallarını belirliyor” açıklamasında bulundu .

Dijital RMB’de Stratejik Hamle: Ne Değişiyor?

Dijital RMB operasyonunun büyüklüğü tahminlerle sınırlı. Çin resmi rakamları paylaşmasa da, 2024’te dijital RMB işlem hacminin 1 trilyon yuanı (yaklaşık 140 milyar dolar) aştığı belirtiliyor. Sınır ötesi kullanım ise bu rakamın çok altında. Ancak asıl mesele hacim değil, hedef. Çin, bu sistemle dolar merkezli SWIFT ağına alternatif bir altyapı kurmayı amaçlıyor .

Pekin’in stratejik hedefi açık: küresel ticarette dolar bağımlılığını azaltmak, Çin’in parasal egemenliğini güçlendirmek. Bu operasyon başarıya ulaşırsa, doların “rezerv para” ve “uluslararası ticaret birimi” olma özelliği ciddi bir tehditle karşı karşıya kalacak. Dijital RMB, fiziksel bir para değişimi değil; paranın transfer edilme biçimini ve bu transferin üzerine kurulduğu küresel ağı değiştirme hamlesi.

Dünya ülkelerinin %87’si dijital yuan sistemine uyum sağlamış durumda ve sınır ötesi ödemelerin büyüklüğü 1,2 trilyon ABD dolarını aşmış bulunuyor . ABD, dijital para birimlerinin doların küresel statüsünü tehdit edip etmediğini tartışırken, Çin sessizce 200 ülkeyi kapsayan bir dijital ödeme ağı kurdu .

Dijital RMB ve Türkiye’ye Yansımaları

Peki Türkiye bu tablonun neresinde? Türkiye-Çin ticaretinde dijital yuan kullanımı henüz yaygın değil. Ancak Çin’in bu alandaki hamleleri, Türkiye’nin dış ticaret stratejisini doğrudan etkileyecek. Önümüzdeki yıllarda Türk ihracatçıları, dijital yuan ile ticaret yapmanın avantajlarını ve risklerini değerlendirmek zorunda kalacak.

Bu gelişme, Türkiye’de yakın vadede yuan ve dijital RMB ile yapılan işlemlerin artacağına, orta vadede ise Çin bankalarının Türkiye’de şubelerini görmemizin ihtimalinin yakın olduğuna işaret ediyor. İthalatımızın büyük bölümünü gerçekleştirdiğimiz Çin ile ticarette, dolar yerine yuan ve dijital RMB kullanımının yaygınlaşması bekleniyor.

Bu “sessiz finansal devrim” yalnızca parasal egemenlikle değil, gelecekteki küresel ekonominin yönetiminde kimin söz sahibi olacağıyla ilgili önemli bir rekabete işaret ediyor . Dijital RMB’nin yükselişi, 21. yüzyılın en büyük finansal dönüşümlerinden biri olabilir.

Dijital RMB: Çin’in Sessiz Finansal Devrimi ve Küresel Etkileri yazısı ilk önce Türçin Haber Ajansı - Türkiye Çin Haberleri üzerinde ortaya çıktı.